را به طرف حق دعوت مىكردند . در آنجا نفرموده امت موسى عليه السّلام اين كار را مىكردند و يا بر امت موسى اين عمل واجب شد ، در صورتى كه در آن روز امت موسى دسته‌هاى مختلفى بودند و در جاى ديگر گفته : ابراهيم تنها يك ملت بود يعنى به تنهائى مردم را دعوت مىكرد ، و از خداوند اطاعت مىنمود پس هنگامى كه انسان توانائى ندارد امر به معروف واجب نيست . ( 1 ) 19 . مسعده مىگويد : از امام جعفر صادق شنيدم مىفرمود : حديثى كه از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله وارد شده بهترين جهاد آن است كه انسان يك كلمه حق را نزديك حاكم ستمگر بگويد معناى آن اينست كه نخست خودش آن حكم را بشناسد و بعد امر كند و احتمال هم بدهد آن حاكم بپذيرد ، در غير اين صورت جائز نيست . ( 2 ) 20 . حضرت باقر عليه السّلام فرمود : خداوند متعال به شعيب وحى كرد كه من صد هزار از قوم تو را عذاب مىكنم ، چهل هزار نفر از اشرار آنها و شصت هزار نفر از اخيار آنها شعيب گفت : بار خدايا نيكان را چرا عذاب مىكنى فرمود : براى اينكه با بدان معاشرت كردند و در برابر گناه آنها سكوت نمودند . ( 3 ) 21 . از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله روايت شده كه فرمود : مردم همواره در خير هستند تا آنگاه كه امر به معروف و نهى از منكر كنند و با يك ديگر محبت نمايند و آمد و رفت داشته باشند هر گاه اين اعمال را ترك كنند بركت‌ها از آن‌ها قطع مىشود و گروهى بر آنها مسلط مىگردند و كسى از آنها يارى نميكند . ( 4 ) 22 . على عليه السّلام فرمود : هر كس منكرى را مشاهده كند و با قلب و دست و زبانش از آن نهى نكند او يك مرده‌اى است كه در ميان زندگان حركت مىكند . ( 5 ) در اداء امانت ( 6 ) 1 . حضرت صادق عليه السّلام فرمود : امانت را به صاحبش برگردانيد و لو قاتل حسين بن على باشد .